سایه گزینه نظامی بر فراز خاورمیانه/ اعزام گسترده تجهیزات آمریکا؛ ترامپ همچنان بهدنبال «اقدام قاطع» علیه جمهوری اسلامی
در حالی که واشنگتن هنوز فرمان حملهای صادر نکرده، خاورمیانه شاهد جابهجایی سریع ناوها، جنگندهها و سامانههای دفاعی آمریکاست؛ تحرکاتی که نشان میدهد گزینه نظامی علیه جمهوری اسلامی همچنان زنده است، حتی اگر فعلاً اجرا نشود.
به گزارش رادیو نشاط، در حالی که واشنگتن رسماً از صدور دستور حمله نظامی به ایران عقبنشینی کرده، تحرکات میدانی ارتش ایالات متحده تصویری متفاوت ارائه میدهد؛ تصویری که از تقویت سریع حضور نظامی آمریکا در خاورمیانه و باز نگهداشتن گزینههای سخت علیه جمهوری اسلامی حکایت دارد.
به گزارش والاستریت ژورنال، دونالد ترامپ، رئیسجمهوری ایالات متحده، اگرچه هفته گذشته از حمله مستقیم به ایران منصرف شد، اما همچنان از مشاوران خود در کاخ سفید و پنتاگون میخواهد «گزینههای نظامی قاطع» را روی میز نگه دارند؛ گزینههایی که از حملات محدود تا سناریوهای گستردهتر را شامل میشود.
تحرکات میدانی؛ ناو، جنگنده و سامانههای پدافندی
همزمان با این بحثها در واشنگتن، ارتش آمریکا روند انتقال تجهیزات سنگین به خاورمیانه را سرعت بخشیده است. بر اساس دادههای رهگیری پروازها و ترددهای دریایی، جنگندههای F-15E آمریکا در اردن مستقر شدهاند و ناو هواپیمابر USS Abraham Lincoln به همراه گروه ضربتی خود، شامل ناوشکنها و جنگندهها، در حال حرکت به سمت منطقه خلیج فارس است.
به گفته مقامات آمریکایی، استقرار سامانههای پدافندی پاتریوت و تاد نیز در دستور کار قرار دارد؛ اقدامی که با هدف مقابله با هرگونه واکنش احتمالی ایران طراحی شده و دامنه گزینههای عملیاتی آمریکا را افزایش میدهد.
«قاطع»؛ واژهای که مسیر تصمیمسازی را شکل میدهد
مقامات آگاه میگویند آقای دونالد ترامپ بارها از واژه «قاطع» استفاده کرده است تا توضیح دهد هر اقدام آمریکا باید چه اثری بر جمهوری اسلامی بگذارد. همین تأکید، تیمهای امنیتی و نظامی آمریکا را به بازبینی و اصلاح سناریوهایی سوق داده که برخی از آنها مستقیماً ساختار قدرت در ایران را هدف میگیرند.
در کنار این سناریوهای گسترده، گزینههای محدودتری نیز بررسی میشود؛ از جمله حملات مشخص به مواضع سپاه پاسداران، بدون ورود به یک جنگ تمامعیار.
هنوز دستور حملهای صادر نشده، اما پرونده بسته هم نشده است
با وجود این تحرکات، منابع آمریکایی تأکید دارند که ترامپ تاکنون دستور حمله نظامی به ایران را صادر نکرده و تصمیم نهایی همچنان نامشخص است. با این حال، ادامه این رایزنیها نشان میدهد که کاخ سفید موضوع «مجازات جمهوری اسلامی» بهدلیل سرکوب خونین معترضان را کنار نگذاشته است.
در همین زمینه، مجموعه «هرانا» وابسته به فعالان حقوق بشر در ایران اعلام کرده که تاکنون کشتهشدن بیش از چهار هزار و پانصد نفر در جریان اعتراضات تأیید شده و بررسی درباره هزاران قربانی دیگر ادامه دارد؛ آماری که بنا بر گزارشهای پزشکی غیررسمی، ممکن است بسیار بالاتر باشد.
تردید در واشنگتن؛ آیا قدرت هوایی کافی است؟
در کنار گزینههای نظامی، تردیدهای جدی نیز در درون دولت آمریکا مطرح است. برخی مقامهای پیشین و کارشناسان نظامی هشدار دادهاند که سرنگونی یک حکومت تنها با اتکا به حملات هوایی، نهتنها تضمینشده نیست، بلکه میتواند پیامدهای پیچیدهتری بهدنبال داشته باشد.
ژنرال بازنشسته نیروی هوایی آمریکا، دیوید دپتولا، معتقد است حملات نظامی میتواند برخی رفتارهای حکومت را مهار کند، اما تغییر واقعی ساختار قدرت نیازمند عملیات گسترده زمینی و هوایی است؛ مسیری پرهزینه و پرریسک.
پرسشهای بیپاسخ پس از هر سناریو
حتی در صورت موفقیت یک عملیات نظامی، پرسشهای بنیادینی همچنان بیپاسخ مانده است:
چه نیرویی قرار است امنیت داخلی ایران را تأمین کند؟
چه کسی کنترل تأسیسات نظامی و هستهای را در دست خواهد گرفت؟
و آیا اپوزیسیون توانایی اداره کشور در شرایط بحرانی را دارد؟
تحلیلگران میگویند نبود پاسخ روشن به این پرسشها، تصمیمگیری درباره هر اقدام نظامی را بهشدت پیچیده کرده است.
اگرچه ترامپ بارها تأکید کرده که تمایل دارد از «جنگهایی که واردشان نمیشویم» بهعنوان معیار موفقیت دولتش یاد کند، اما تحولات میدانی نشان میدهد که گزینه نظامی علیه ایران همچنان از روی میز کنار گذاشته نشده است.
خاورمیانه بار دیگر در وضعیتی قرار گرفته که فاصله میان دیپلماسی، فشار اقتصادی و اقدام نظامی، به باریکی یک تصمیم سیاسی رسیده است.