کاهش بهای نفت و افزایش تجارت ایران همزمان با مثبت شدن مذاکرات برجام
همزمان با «منطقی» توصیف کردن پاسخ ایران به طرح پیشنهادی اتحادیه اروپا از سوی جوزپ بورل، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، گزارش اداره آمار کمیسیون اتحادیه اروپا از آغاز روند صعودی تجارت ایران و اعضای این اتحادیه حکایت دارد.
به گزارش رادیونشاط، بر پایه دادههای منتشر شده از سوی اداره آمار کمیسیون اتحادیه اروپا (یورواستات)، صادرات ایران به اتحادیه اروپا طی نیمه نخست سال جاری میلادی در مقایسه با مدت مشابه سال ۲۰۲۱ بیش از ۳۶ درصد افزایش یافته و از ۴۰۷.۶ به ۵۵۵.۲ میلیون یورو رسیده است.
همزمان صادرات ۲۷ کشور عضو اتحادیه اروپا به ایران نیز از ۱.۸ میلیارد یورو به بالای ۲ میلیارد یورو صعود کرده و نزدیک به ۱۰.۶ درصد رشد کرده است.
البته این رشد بیشتر به نفع اتحادیه اروپا بوده است. چنان که تراز مثبت تجاری اعضای این اتحادیه با ایران از یک میلیارد و ۴۳۰ میلیون یورو در شش ماهه نخست سال ۲۰۲۱ به یک میلیارد و ۴۷۷ میلیون دلار در مدت مشابه سال جاری افزایش یافته که به معنای رشد ۳.۲ درصدی است.
به عبارت دیگر، رشد صادرات اتحادیه اروپا به ایران در نیمه اول سال ۲۰۲۲ بیش از افزایش صادرات ایران به این اتحادیه در همین مدت بوده است.
سری زمانی آمار واردات و صادرات ایران و اتحادیه اروپا در نیمه نخست ۲۰ سال گذشته که با آغاز مناقشه هستهای میان جمهوری اسلامی و غرب همزمان بوده، نشان میدهد که ارزش تجارت دو طرف طی چهار سال گذشته به پایینترین سطح در دو دهه گذشته رسیده و حتی از بازه زمانی ۲۰۱۳ تا ۲۰۱۵ نیز پایینتر رفته است.
اما طی ۶ ماهه پیش از حصول توافق هستهای میان جمهوری اسلامی و گروه کشورهای ۱+۵ در ژوئیه سال ۲۰۱۵ نیز مبادلات تجاری ایران و اتحادیه اروپا رشد کرده بود. به طوری که صادرات ایران به اتحادیه اروپا در نیمه نخست سال ۲۰۱۵ حدود ۳۶ درصد بالا رفته و به ۶۳۰ میلیون یورو رسیده بود. همچنین صادرات کشورهای عضو اتحادیه به ایران نیز در همین مدت و در مقایسه با نیمه اول سال ۲۰۲۱ حدود ۵.۵ درصد بالا رفته و به بیش از ۳ میلیارد یورو بالغ شده بود.
مطابق آمار کمیسیون اتحادیه اروپا، مجموع ارزش تجارت ایران و اتحادیه اروپا طی دو دهه گذشته در دوازده ماهه سال ۲۰۱۱ و اوجگیری قیمت جهانی نفت به بالاترین سطح خود رسیده است. در این سال، در مقابلِ صادرات ۱۰.۲۹۴ میلیارد یورو انواع کالا به ایران، اتحادیه اروپا ۱۶.۹۰۹ میلیارد یورو کالا از ایران وارد کرده است. بنابراین، مجموع تجارت ۲۷.۲ میلیارد یورویی دو طرف، منجر به تراز مثبت تجاری ۶.۶۱۵ میلیارد یورویی برای ایران شد.
همچنین اخبار مثبت مذاکرات سبب شد تا بهای نفت خام در بازارهای بینالمللی در آغاز هفته با کاهش شدیدی روبرو بود. امید به صادرات احتمالی نفت از ایران، وضعیت کمرونق اقتصادی جهانی و افزایش بهای دلار از عوامل این کاهش تلقی میشوند.
بهای نفت خام روز دوشنبه (۲۲ اوت/ سی و یکم مرداد) به نحو چشمگیری کاهش یافت. در این روز هر بشکه برنت دریای شمال (۱۵۹ لیتر) با ۵۲ / ۳ دلار کاهش در مقایسه با روز جمعه، با قیمت ۹۳ دلار و ۲۰ سنت فروخته شد.
در این روز بهای هر بشکه نفت گرید وست تگزاس اینترمدیت با ۳۵/۳ ۳۵ / ۳ دلار کاهش به ۴۲ / ۸۷ دلار در هر بشکه رسید.
رسانههای بینالمللی با استناد به برآورد ناظران، پیشبینی میکنند، لغو تحریمها علیه ایران در چارچوب توافق اتمی با این کشور باعث ادامه کاهش چشمگیر بهای نفت در بازارهای جهانی بشود.
علاوه بر چشمانداز افزایش صادرات نفت توسط ایران که به اعتقاد ناظران بر کاهش بهای نفت تأثیر گذاشته است، دلایل دیگری را هم برای کاهش قیمت این کالا برشمرده است.
رونق کم اقتصادی جهان و افزایش قیمت دلار نسبت به سایر ارزهای بینالمللی از دیگر عوامل کاهش بهای نفت عنوان میشوند.
گفته میشود که با احیای توافق اتمی با ایران و لغو تحریمها علیه این کشور، ایران در وضعیتی خواهد بود که بتواند نفت خام بیشتری به کشورهای صنعتی غرب صادر کند.
به نوشته روزنامه "تاکس تسایتونگ" آلمان، پیش از تحریمهای ترامپ، ایران روزانه تقریبا ۴ میلیون بشکه نفت تولید میکرد و به این ترتیب ۴ درصد از نیاز جهانی را تأمین میکرد. این روزنامه با اشاره یه اینکه ایران از نظر ذخایر گاز در جهان در مقام دوم ایستاده است مینویسد: «به طور بالقوه نفت و گاز ایران میتوانند وابستگی اروپا به روسیه را کاهش دهند.»