گسترش همبستگی فمینیستی با وجود نقض حقوق زنان جهان در سال 2022
کارشناسان،گروهها و مدافعان حقوق بشر بر این نکته اتفاق نظر دارند که در سال 2022 تصویر چندان روشنی از زنان در سراسر جهان ارائه نشد.
به گزارش رادیونشاط، مدیر عامل امور زنان سازمان ملل استرالیا ضمن اشاره به چالشهای واقعی سال گذشته، گفت:" با در نظر گرفتن بسیاری از شاخصها میتوان دریافت که ما در حال پسرفت هستیم."
در بیانیه سازمان عفو بینالملل که ماه مارس گذشته همزمان با روز جهانی زن منتشر شد، آمده است: رویدادهای اتفاق افتاده در طول سال 2021 و اوایل سال 2022 ، مانند افزایش پایمال کردن حقوق زنان و دختران در افغانستان، سرکوب وحشیانه زنان در ایران و لغو قانون قدیمی سقط جنین در ایالات متحده، از نقض فاحش حقوق و حیثیت میلیونها نفر از زنان و دختران حکایت داشتند.
اما در این بین آنچه آتش امید را دل زنان شعلهور میسازد این است که با وجود چنین چالشهای بزرگ، موج همبستگی جهانی فمینیستی روند رو به گسترشی به خود گرفته است.
دکتر آنابل دالهانتی، استاد دانشگاه ملی استرالیا، این پسرفتها را هشدار دهنده توصیف کرد.
بسیاری از جوانان دست به دست هم داده، زندگیشان را به خطر میاندازند تا شعار "دیگر کافی است" را سر دهند.
دستاوردهای این گروه از جوانان در برخی از کشورها قابل توجه و تحسینبرانگیز است.
در اینجا به بررسی بخشی از فراز و نشیبها در ارتباط با حقوق زنان در بعضی از کشورها پرداخته میشود.
از بین رفتن دستاوردهای سی ساله حقوق زنان افغانستان در عرض تقریبا یکشب
از زمان روی کارآمدن دولت طالبان در افغانستان، وضعیت زندگی زنانی که در یک بازه زمانی نسبتا مطلوبتر رشد کرده بودند، کاملا دستخوش تغییر شد.
طالبان با اجرای سختیگرانه برداشت خود از قوانین اسلامی و شرعی، به نقض گسترده حقوق زنان پرداخته است.
در همین راستا دبیرستانهای دخترانه تعطیل شده و دختران از تحصیل در دانشگاه منع شدهاند.
در حال حاضر کلاس ششم بالاترین پایه تحصیلی برای دختران در افغانستان است.
طالبان در اقدامی دیگر اعلام کرد، زنان حق حضور و اشتغال در سازمانهای غیردولتی را ندارند.
زنان همچنین از انجام خیلی از مشاغل و حضور در پارکها و میادین ورزشی محروم مانده و مجبورهستند لباسهای بلند که سرتاپای بدنشان را بپوشاند، بر تن کنند.
زنان ایرانی در کانون توجهات
خانم نوس حسینی، سخنگوی انجمن زنان ایران ضمن اظهار خرسندی از گسترش قیام زنان ایرانی طی ماههای اخیر و موفقیتهای آنها در جلب توجه جامعه جهانی به مساله حقوق زنان و دختران در ایران، اظهار داشت: حمایت گسترده و شدید جامعه جهانی از جنبش مردمی برای تغییر رژیم جالب توجه است، زیرا در گذشته از اینچنین واکنشهایی خبری نبود.
وی علت این امر را به استمرار و پایداری این جنبش و رشد قدرتمند آن نسبت داد.
در ایران دامنه اعتراضات پس از مرگ مهسا امینی، دختر جوان 22 ساله، در جریان بازداشت توسط پلیس امنیت اخلاقی به اتهام عدم رعایت حجاب، به نقاط مختلف کشور کشیده شد.
اکنون بعد از چهار ماه، این سلسه از اعتراضات به یک جنبش ملی علیه اجرای سرسختانه قوانین اسلامی توسط دولت تبدیل شده و توجه جامعه جهانی را به دهها سال سرکوب زنان در ایران جلب کرده است.
در این جنبش ردپای همه اقشار جامعه با سنین و جنسیتهای متفاوت به ویژه جوانان، بیشتر و پررنگتر دیده میشود.
با این حال، علیرغم برخورد شدید و خونین دولت با معترضان، هیچ نشانهای از فروکش کردن ناآرامیها در ایران مشاهده نمیشود.
خانم حسینی افزود، این که معترضان جان خود را در راه کسب آزادی به خطر میاندازند، برای من الهامبخش و مایه امیدواری است. چنین حرکتی ستودنی و قابل تقدیر است.
در آنسوی مرزهای ایران، تظاهرات جریان داشته و زنان از خیابانهای پاریس گرفته تا سواحل بوندی، موهای خود را به نشانه همبستگی با معترضان کوتاه میکنند.
لوسی کنی، دستیار کمپین عفو بینالملل استرالیا گفت، آنچه در ایران اتفاق افتاد، نشاندهنده این واقعیت است که شمار زیادی از مردم این کشور بهطورعلنی در مخالفت با آنچه که تمایلی به پذیرش آن ندارند، فریاد اعتراض سر میدهند.
خانم کنی افزود، جنبه مثبت همه این اقدامات، ایستادگی و مقاومت مردم در راه مبارزه است که اهمیت و ارزش قدرت آنها را نمایان میسازد.
وی اظهار داشت:"من فکر میکنم ما شاهد رشد و گسترش قدرت در بین زنان هستیم."
لغو قانون سقط جنین در ایالات متحده
در ماه ژوئن، با حکم دادگاه عالی ایالات متحده، حق قانونی سقط جنین زنان در این کشور پس از نزدیک به 50 سال لغو شد.
در حال حاضر سقط جنین در طول دوره بارداری، به غیر از موارداستثنایی، در 13 ایالت امریکا غیرقانونی تلقی می شود.
به گزارش امور زنان سازمان ملل، در حال حاضر بیش از 1.2 میلیارد زن و دختر در سنین باروری ساکن کشورها و مناطقی هستند که دسترسی به سقط جنین ایمن برای آنها با محدودیت همراه است.
به گفته خانم کنی، لغو قانون سقط جنین در ایالات متحده که به Roe v Wade معروف است، یکی از نگرانکنندهترین شکستها در ارتباط با حقوق زنان در سال 2022 بهشمار میرود.
با این حال در سایر نقاط جهان از جمله کلمبیا، هند، فنلاند و اسپانیا گامهای بزرگ و رو به پیشرفت در مورد موضوعات مربوط به حقوق جنسی و باروری زنان برداشته شده است.
به عنوان مثال در اسپانیا دختران 16 و 17 ساله از لحاظ قانونی حق دارند بدون اجازه و رضایت والدین برای سقط جنین اقدام کنند.
علاوه براین، اسپانیا نخستین کشور اروپایی است که در آنجا زنان با پریود دردناک، حق استفاده از مرخصی اسحقاقی با بودجه دولتی را دارند.
تشدید خشونت جنسیتی در سرتاسر جهان
گزارشهای اولیه گویای این واقعیت است که پاندمی کووید-19 افزایش خشونت جنسیتی علیه زنان در سرتاسر جهان را به دنبال داشته است.
در سال 2022، این مشکل براثر عواملی مانند بحران تغییرات اقلیم، درگیریهای جهانی و بیثباتی اقتصادی تشدید شده است.
براساس برآورد سازمان ملل، از هر سه زن، یک زن در طول زندگی خود خشونت جنسیتی را تجربه میکند.
خانم کلاک در خصوص خشونت علیه زنان در استرالیا گفت، هرچند براساس آمار وقوع چنین حوادثی در کشور تلخ و نگران کننده است، اما افزایش حضور زنان در عرصههای سیاسی، نویدبخش برداشتن قدمهای مثبت در حوزه حقوق زنان است.
در حال حاضر دولت استرالیا مقررات مرخصی استحقاقی والدین را مورد بازنگری و اصلاح قرار داده و اجرای یک طرح 10 ساله برای پایان دادن به خشونت علیه زنان را آغاز کرده است.
رویدادهای شگفتانگیز در سال 2022
یکی از موضوعات قابل بحث و تعجبآور در سال 2022، ادامه تبعیض علیه زنان در رسانهها و فضاهای مجازی بود؛ که از میان آنها میتوان به انتشار مقاله توهین آمیز جرمی کلارسون، مجری برنامههای تلویزیونی، به مگان مارکل، دوشس ساسکس، در روزنامه بریتانیایی The Sun اشاره کرد.
به گفته دکتر دالهانتی، نحوه برخورد با پرونده خانم بریتنی هیگینز، یکی از موارد نقض حقوق زنان در استرالیا است.
وی افزود، نحوه رفتار با خانم هیگینز در واقع به طور ضمنی به زنان هشدار داد که اگر لب به سخن گشوده و چیزی بگویند، چنین سرنوشتی در انتظار آنها خواهد بود.
با این حال دکتر دالهانتی تغییر در سیاستهای خارجی فمینیستی کشورهای مختلف را به عنوان یکی از نکات امیدوارکننده و مثبت در سال 2022 ، یاد کرده و گفت، در سال گذشته جمعیت زیادی از زنان جوان سرسخت، با جرات و صریح در کشورهای مختلف، فریاد"دیگر بس است" را سر دادند.